اکونومیست

آدرس جدید

2010-03-13T13:36:00.002+03:30

اجاره نشینی

2010-03-13T11:52:00.002+03:30

این بلاگ اسپات هم ریخته به هم، از بلاگفا اسباب کشی کردیم اومدیم اینجا، این هم وضع اینجاست. خود به خود همه چیزش ریخته به هم، فونت ها، ظاهر و...، خلاصه مانده ام چه کنم. روی ورد پرس بچه ها نظر بهتری دارند. ولی فکر کنم تا خود آدم صاحبخونه نشه اجاره نشینی همینه.

فعلا

تولید ثروت ملی

2010-03-02T00:35:00.006+03:30

تولید ثروت ملی هدف نهایی تمامی سیاست گذاری های بلند مدت و میان مدت یک کشور است که در برنامه های توسعه و سایر جهت گیری ها به صورت واضح و مستقیم خود را نشان می دهد. تا کشوری به سطحی مناسب از تولید ثروت ملی نرسد نمی تواند رشد اقتصادی پایدار و در نتیجه رفاه ملی را تجربه کند.

امروز در ایران تفکری در حال نشو و نما می باشد که صاحبان آن می پندارند با بخشنامه، توصیه های اخلاقی، 16 ساعت کار در روز و گزاره های کلی استوار بر پوپولیسم و دیگر شعارهای از این دست بدون هیچگونه پشتوانه تئوریک و کارشناسی می توان رفاه اقتصادی برای یک کشور به ارمغان آورد و زندگی مستضعفین (در فرهنگ اقتصاد اسلامی) یعنی بخش اعظم مردم ایران را بهبود بخشید.

در دوردست های تاریخ هستند افرادی مانند استالین که می پنداشتند با این روش ها می توانند جامعه تحت امر خود را به سمت توسعه، رفاه و ابرقدرتی در جهان رهنمون سازند اما تاریخ نشان می دهد که حتی در کوتاه مدت هم موفق نبودند و به جای رفاه بدبختی را برای مردم خود و جهان ارمغان آوردند، امروز بر اساس تجربیات تاریخی و یافته های علمی دیگر این گونه مشی ها هیچ جایگاهی در اداره کشورها ندارند.

واقعا چگونه می توان به تولید ثروت ملی پایدار و نهایتا رفاه رسید؟ چه مولفه هایی لازم است تا یک کشور به این مرحله برسد؟ نگاهی به تئوری های توسعه اقتصادی و تجربیات کشورهایی که از مرحله توسعه نیافتگی عبور کرده اند مانند ترکیه، مالزی و کره جنوبی ده مولفه اساسی را روشن می کند. این مولفه ها بطور فهرست وار عبارتند از:

1. هم‌پوشاني فرهنگ ملي با توليد ثروت

2. اقتصادگرايي به جای سیاست گذاری ميان عموم مدعيان قدرت

3. عبور از مرحله تامين امنيت داخلي و خارجي

4. رقابت اقتصادي

5. صنعتي شدن

6. وطن‌دوستي

7. بسط فضاي علني مناظره درباره سياستگذاري‌ها

8. ايجاد و تقويت طبقه متوسط

9. نظام آموزشي و پژوهشي رقابتي

10. روابط بين‌المللي مبتني بر اختلاف و نه تعارض

اگر ساختار قدرت کشوری در راستای تحقق این اصول حرکت کند و تفکر مدیرانش در این جهت شکل بگیرد، نتیجه طبیعی آن تولید ثروت ملی خواهد بود، در غیر این صورت انتظار رسیدن یک جامعه به رفاه اقتصادی و مدیریت جهان! به صورت یک رویا باقی خواهد ماند.

توسعه سیاسی یا اقتصادی؟

2010-02-19T20:48:00.002+03:30

تحلیل مسائل اقتصادی معمولا با ابزار اقتصاد کلان و تئوری های آن انجام می پذیرد. سیاست گذاری های اقتصادی برای نیل به رشد اقتصادی نیز معمولا با استفاده از همین تئوری هاست. یک علامت سئوال قدیمی پس از وقایع انتخابات و به ویژه در چند ماهه گذشته دوباره و پر رنگ برایم زنده شده است که توسعه سیاسی یا اقتصادی، اولویت با کدامیک است؟ آیا واقعا در شرایطی که یک سیستم سیاسی غیر معتقد به توسعه اقتصادی و علم اقتصاد در کشور وجود داشته باشد، فضای کشور یک فضای امنیتی – نظامی باشد، گردش شفاف اطلاعات و رسانه های مستقل به هیچ وجه در کشور وجود نداشته باشد، حاکمیت به هیچ کس حتی مجلس پاسخگو نباشد و مواردی از این دست، تحلیل اقتصادی با استفاده از تئوری های اقتصاد کلان و برنامه ریزی و نقد اقتصادی محلی از ابا دارد یا نه؟ آیا اصلا فضای کسب و کار مناسب برای رشد اقتصادی و سرمایه گذاری و هم چنین فضای علمی مورد نظر در دانشگاه ها برای برنامه ریزی اقتصادی و انجام کارهای علمی مستقل نه با انگیزه سیاسی، قابلیت جامه عمل به خود پوشیدن دارد؟ نظر من بر این است که خیر، یعنی تقریبا برایم روشن شده است که در یک سیستم سیاسی غیر شفاف و بی اعتقاد به برنامه ریزی با گرایش های پوپولیستی صحبت از تئوری های اقتصادی و برنامه ریزی برای توسعه کشور از قبیل سند چشم انداز خیالات است؛ کما اینکه دیده ایم در پنج سال گذشته سند چشم انداز و برنامه های توسعه اقتصادی بیشتر به حالت کاغذ پاره های بی استفاده و بی ارزش در آمده اند. تاریخ اقتصادی سایر کشورها هم نشان می دهد که در ابتدا یک سیستم سیاسی دموکرات و شفاف برقرار شده است و بعد از آن برنامه ریزی و حرکت به سمت شکوفایی علمی و توسعه اقتصادی آغاز شده است، به استثنای چین که محل بحثی طولانی و مبسوط است.

به نظر می رسد تا اوضاع به همین منوال است اقتصاددانان عزیز به ویژه کلان کارها نباید خیلی به ذهن خود فشار بیاورند و به جز کارهای دانشگاهی به فکر امورات دیگر از قبیل نقد و بررسی اقتصادی، برنامه ریزی، جلسه هم اندیشی و... باشند. اقتصاددانان توسعه و نهادگراها می توانند مشغول برنامه ریزی برای بلند مدت باشند و کسانی هم که تخصص اقتصاد خرد دارند می توانند به کسب و کار، ارائه خدمات برای بنگاه ها و امورات شخصیه بپردازند. ولی کسی دیگر به فکر نقد علمی اقتصاد مملکت و یا دادن پیشنهادهای علمی و هم اندیشی و از این جور مسائل نباشد بهتر است؛ وقت برای یک اقتصاددان بسیار با ارزش تر از آن است که بخواهد آن را هدر دهد؛ بدون توسعه سیاسی و ایجاد یک سیستم سیاسی کارآمد رسیدن به توسعه اقتصادی سرابی بیش نیست.

پ.ن : این مطلب را که نوشتم و تمام شد، در یکی از سایت ها هنگام انتشار این پست گزارش زیر را دیدم و بدون شرح آن را پیوست می کنم.

اعتراف سنگین مسعود نیلی درمورد این که دوران تدوین برنامه های توسعه به سرآمده است.

پاييز1386بود كه دراوج «برداشت‌هاي بي‌رويه ازحساب ذخيره ارزي» براي انجام گفت‌وگويي دراين مورد به دفتر دكترمسعود نيلي رفتيم. گفت‌وگو كه شرح حال مفصلي از چگونگي به وجود آمدن حساب ذخيره در برنامه سوم توسعه بود، دوساعت زمان برد و ما درنهايت با تيتر «پايان حساب ذخيره ارزي» دفتر رئيس دانشكده اقتصاد دانشگاه شريف را ترك كرديم.آن روز به وضوح حس كردم كه گفتن چنين جمله‌اي از اقتصادداني كه حساب ذخيره ارزي را طراحي كرده،بسيار دشواراست با اين حال اين جمله گفته شد و ما هم در مجله شهروند شماره 27 آن را انعكاس داديم.آن روزكه براي گفت وگو به دفتر دكترنيلي رفتيم،چيزي حدود 4ماه از حكم تاريخي رئيس دولت نهم براي انحلال سازمان مديريت وبرنامه ريزي مي‌گذشت وما به وضوح مي‌ديديم كه بنيان‌هاي برنامه ريزي وبرنامه نويسي كشور، يك به يك درحال فرو ريختن هستند.ازتابستان 1386 كه آقاي احمدي‌نژاد دستور انحلال نهاد برنامه‌ريزي را صادر كرد،30 ماه مي‌گذرد وتاريخ براي ما به گونه‌اي ديگر تكرار شده است.دوباره براي انجام گفت وگويي درمورد لايحه برنامه پنجم به دفتر دكترنيلي مي‌رويم و او كه يكي از سرشناس ترين برنامه‌نويسان كشور است اين بار از «پايان برنامه‌ريزي و برنامه‌نويسي» درايران سخن مي‌گويد.بازهم حس مي‌كنم گفتن اين جمله توسط آقاي نيلي كه درتدوين دو برنامه نقش مستقيم داشته و به زعم كارشناسان اقتصادي،بهترين برنامه توسعه را براي كشور نوشته،بسيار سخت است چه آن كه دكترنيلي تلاش مي‌كند،60دقيقه مقدمه چيني كند تا درنهايت بتواند همين جمله را برزبان براند.چرا مسعود نيلي كه يكي از اقتصاددانان طرفدار جدي نظام برنامه‌ريزي درايران است،اكنون مي‌گويد «برنامه براي اداره كشور،كاركرد چنداني ندارد» يا اگر و اما مي‌آورد كه «همگرايي وجود نداشته باشد، تدوين برنامه كاري بيهوده است» يا تحليل‌هايي ازاين دست كه درجاي جاي گفت وگو به آن اشاره مي‌كند؟

تعداد اقتصادداناني كه چه درحاشيه وچه درمتن،مخالف برنامه نويسي درايران هستند كم نيست.درميان اين جمع،حتي دوستان مسعود نيلي هم وجود دارند كه با گرايش‌هاي كاملا ليبرالي ازاقتصاد، اصولا مخالف هرگونه برنامه‌ريزي هستند.همچنين كم نيستند افرادي كه برنامه‌هاي توسعه را مانعي براي پيشرفت وعدالت مي‌دانند اما هيچ كس انتظار ندارد روزي مسعود نيلي چنين جمله‌اي برزبان براند. پاسخ را همه مي‌دانند. نيازي نيست به 30ماه پيش برگرديم كه محمود احمدي‌نژاد دستور انحلال سازمان مديريت وبرنامه‌ريزي را صادركرد.نيازي نيست كه به برداشت‌هاي بي رويه از حساب ذخيره ارزي اشاره كنيم. حتي لازم نيست تعداد صفرهاي كسري بودجه دو سال گذشته را بشماريم.فقط كافي است نحوه ارائه لايحه برنامه پنجم توسعه به مجلس را مرور كنيم.لايحه‌اي كه قراراست سند راهبردي 5سال آينده اداره كشورباشد،چندروز پيش از لايحه بودجه به مجلس مي‌رود.لايحه چارچوب ندارد.به سياست‌هاي كلي برنامه پنجم كه توسط مقام معظم رهبري ابلاغ شده،بي‌اعتنايي شده وده‌ها ايراد ديگر كه البته دكترمسعود نيلي به شكل جامعي آن را بازگويي كرده است.

ایران در آستانه محاصره کامل

2010-02-17T22:42:00.001+03:30

امروز کجایند کسانی که دم از عزتمندی سیاست خارجی دولت احمدی نژاد می زدند، آنهایی که می گفتند خاتمی مروارید داد تا آب نبات بگیرد و امروز در حسرت یک جلسه مانند جلسه سعد آباد مانده اند؟ در دولت نهم و دهم علیرغم تمام شعارهای تو خالی، هر چقدر دیپلماسی و سیاست خارجی ایران کند، بی بازده و خنثی بوده است دشمنانی که نظام جمهوری اسلامی برای خود و کشور طی این سی سال ساخته است متحد و منسجم در حال پی ریزی اتفاقاتی هستند که از اکنون روشن است چه چشم انداز نامبارکی را برای مردم و کشور رقم خواهد زد. سوریه دوست همیشگی ایران امروز دیگر دست دراز شده دولت آمریکا را نه تنها با مشت پاسخ نمی گوید بلکه با دو دست می فشارد، گزارش هایی که چهارشنبه از بازدید نماینده آمریکا از سوریه مخابره شده است برای ایران بسیار نگران کننده است، بوی سازش قریب الوقوع بین سوریه و آمریکا به استشمام می رسد و معامله بر سر ایران. هم چنین نتایج سفر هیلاری کلینتون به منطقه خاورمیانه و کشورهای حاشیه خلیج فارس نشانگر این مهم است که چه وقایعی در انتظار کشور خواهد بود. در کنار دیپلماسی آمریکا، عملکرد خائنانه روسیه که ریشه 200 ساله در تاریخ دو کشور دارد بسیار حائز اهمیت است. یادآوری این نکته سخت نیست که در روزهایی نه چندان دور بسیاری از دلسوزانی که آن روزها برچسب غربزدگی خوردند و امروز جای خود را به افرادی فشل و ناکارآمد در مدیریت کشور داده اند و بسیاری از آن ها یا در زندانند یا عزلت نشین، گریبان می دریدند که تکیه به روسیه بسان ساختن خانه بر روی آب است؛ ولی کرور کرور پول بیت المال رفت و در عوض نه نیروگاه بوشهر برقی داد و نه موشک S300 تحویل داده شد تا امنیت آسمان ایران تامین شود. این بار هم نظام در عرصه سیاست خارجی چنان عمل کرد که عکس منافع ملّی تامین شود. از روز روشن تر است که دیری نیست تا چین هم با این کاروان علیه ایران هم داستان شود.

در این وانفسا که جنگ نرم و سخت و تحریم اقتصادی و همه چی با هم قاطی شده و دشمنان همه نیرومند، یکپارچه و متحد، نظام با چه اسلحه ای و با چه نیرویی می خواهد جلوی این همه فشار مقاومت کند؟ با نیروی متحد داخلی، با رضایتمندی مردم از دولت، با تدبیر و تجربه دولتمردان، با نیروی ایمان جوانان، با جوانان و روشنفکران و اساتید و دلسوزان دربند، کارگران نه ماه حقوق نگرفته و ناراضی، بی اعتمادی عمیق موجود در کشور، با چه چیزی؟ به راستی مولفه قدرت نظام جمهوری اسلامی امروز در برابر این همه تهدید چیست؟ در یک فریم واقع بینانه امروز چه شاخصه هایی از سرمایه اجتماعی اوایل انقلاب باقی مانده تا مانند آن زمان دوباره نظام بخواهد یک تنه در برابر همه دنیا سینه ستبر کند و از ارزش های مورد نظر خود یا حتی از استقلال کشور دفاع کند؟

امروز با یکی از برادران حزب اللهی که معمولا در طرح های بصیرت به طور سیستماتیک توجیه می شوند صحبت می کردم می گفت راه زنده کردن دوباره آن ارزش ها و باز گرداندن آن سرمایه های ابتدای انقلاب یک جنگ دیگر است. نظام به راهی می رود که آخر آن افسوس و جام زهری دیگر است. اتفاقات پس از انتخابات نشان داد که عقلانیت مدت هاست گوهری کمیاب در تصمیم گیری سیاستمداران و ندبیرگران امور مملکت شده است. ای کاش حداقل خسروان صلاح کار خویش را می دانستند، صلاح مردم پیش کش.

Gmail

2010-02-15T23:09:00.000+03:30

دو هفته است زندگی مردم را فلج کرده اند وGmail را بسته اند، من هم منتظر چند سری ایی میل کاری که آدرس Gmail خودم را به آن ها برای مکاتبه داده ام. در کتب تاریخ چند سال بعد چقدر خنده دار خواهد بود که بنویسند دولتی در ایران حکومت می کرد که از ترس مردمش ارتباط ایی-میلی آن ها را مسدود می کرد و ادعا داشت 50 میلیون هوادار دارد.

منطق اقتصادی دولت دکتر احمدی نژاد

2010-02-11T00:24:00.000+03:30

مطابق با منطق اقتصادی دولت دکتر احمدی نژاد، تخصيص منابع در اقتصاد حتي المقدور به گونه يي طراحي و اجرا مي شود که منافع و مصالح نخبگان و توده هاي وفادار به قدرت سياسي حاکم برآورده شود. يعني هدف از طراحي و اجراي سياست هاي اقتصادي مانند هدفمند نمودن یارانه ها همانا تحقق اهداف سياسي بخش کوچکي از طبقه سياسي حاکم مي شود. اين يعني اقتصاد در خدمت سياست. تفاوت اين منطق سياسي با منطق اقتصادي در دولت هاي اصلاحات و سازندگي در اين است که مثلاً در آن مقطع حساب ذخيره ارزي تا حد زيادي به 10 درصدي از جامعه تعلق مي گرفت که جزء بورژوازي نوپاي دهه 60 و تثبيت شده دهه 70 بودند ولي در دولت جاری منابع از دست آن 10 درصد تا حدي خارج مي شود و در عوض تا حد زيادي به نورسيدگاني تعلق مي گيرد که در شرف شکل دهي به يک طبقه نوپا هستند و مي توان پيش بيني کرد که چنانچه روندهاي موجود ادامه يابد به بورژوازي مسلط دهه هاي 80 و 90 تبديل شوند. در دوره احمدي نژاد تلاش مي شود اقتصاد در خدمت سياست باشد و نظام اقتصادي در نظام سياسي حک شود در حالي که در دوران بعد از جنگ سعي مي شد بر اساس پيروي از منطق اقتصادي، نظام اقتصادي از زير چتر نظام هاي سياسي، فرهنگي و اخلاقي خارج شود و به عرصه مستقلي بدل شود که از منطق خودش تبعيت مي کند. مراد از نوع رابطه يي که ميان نظام اقتصادي و کليت جامعه مي تواند برقرار باشد همين است. در ساليان پس از جنگ کوشش شد نظام اقتصادي از جامعه فک شود اما در دوره دولت نهم و دهم تلاش شده نظام اقتصادي در نظام سياسي حک شود. حساب ذخيره ارزي را نيز از همين زاويه مي توان بررسي کرد. در دولت اصلاحات بخش مهمي از حساب ذخيره ارزي با اتکا به منطق اقتصادي به بخش خصوصي داده مي شد که انتظار بر اين بود کاراتر عمل مي کند اما در دولت آقای احمدی نژاد منابع حساب ذخيره با اتکا به منطق سياسي به گونه يي تخصيص مي يابد که منافع و مصالح نخبگان و توده هاي وفادار را برآورده سازد.

برهه حساس کنونی!

2010-02-10T02:29:00.005+03:30

جمله " در این برهه حساس کنونی...." پس زمینه ذهنی ما ایرانیان شده است به نوعی که دیگر در گوش بسیاری از ما وز وز می کند. همیشه یک حالت آماده باش و دفاع در برابر اتفاقات محتمل آتی و یک فوبیا پراکنی اجتماعی-اصطلاح سازی به سبک علی لاریجانی- در برابر اتفاقات نا خوشایند ذهنی و موهومی پیش رو.

تعریف شرایط حساس سبب ساز اقدامات خارج از عرف نرمال و فرار از برنامه ریزی و حساب پس دادن می شود، مانند دانش آموزی که یاد گرفته است همیشه شب امتحان مریض شود و بعد نمره پایین خود را گردن بیماری بیندازد. این حکایت سیاستمداران ایرانی و خود ما ایرانی ها در همیشه تاریخ بوده است. همیشه با خود فکر کرده ایم که وای الان ما در چه برهه خطیری قرار داریم، وای چه اتفاقی قرار است بیفتد، ما چه مسئولیتی سنگینی در پیش داریم و از این جور صحبت ها. ولی گذشت زمان به همه نشان داده که آن برهه خطیر زمانی، برهه ای بوده است مانند تمام برهه های دیگر تاریخ، آمده است و رفته، آب هم از آب تکان نخورده.

شرایط کنونی ما هم مستثنی نیست، کمتر از پنجاه سال دیگر تمام ما صفحات کتب تاریخ شده ایم. دیگر در آن زمان از این قیل و قال ها هیچ نمانده است. همه ما پوسیده ایم و اگر به معاد و آخرت هم معتقد باشیم باید جوابگو باشیم برای پر کاهی که جا بجا کرده ایم یا نکرده ایم. به تمامی متولدین دهه شصتی که مثل من فکر می کنند قرار است آسمان را بشکافند و یا چه مسئولیت خطیری بر دوش خود دارند و آینده سیاهی را برای خود و کشور ترسیم می کنند عارض می شوم که هیچ اتفاقی قرار نیست بیفتد. آنقدر از این برهه های حساس داشته ایم و هیچ اتفاقی رخ نداده که این برهه حساس کنونی در آن گم است. کافی است از سال 1367 به این طرف صفحات ذهنی خود را یک تورقی بکنیم. این برهه های حساس ساخته دست سیاستمداران است یا برای موج سواری یا برای فرار از پاسخگویی از عملکردهای نامطلوب. تمام ما چه از دیدگاه قرآنی که حیات دنیا را در برابر حیات ابدی به نیمروزی تشبیه کرده – سوره مومنون- و چه از دیدگاه ماتریالیستی و عقل منفعت طلب و سود جو موظیم به این که انسان باشیم و در جهت اصلاح امور شخصیه تلاش کنیم آن وقت است که خود به خود جامعه هم اصلاح می شود، آن وقت لازم نیست کسی نگران حال جامعه باشد و مسئولیت اجتماعی آن هم از نوع سنگین احساس کند. خواهشا اگر هر کس گلیم خود را از آب بیرون بکشد جامعه هم اصلاح خواهد شد.

مطالعه تاریخ و سرگذشت گذشتگان بیش از هر چیز نشانگر آن است که قرن ها و هزاره ها از پی هم می آیند می روند و مرزها عوض می شوند و جوامع و فرهنگ ها تغییر می کنند و ایدئولوژی ها نابود، تنها چیزی که اصالت داشته و مانده است انسان و ارزشمندی وجود وی برای خودش و در دیدگاه دینی پروردگارش است نه ایران اصالتی دارد نه نحله های فکری و نه بسیاری از ایسم ها از ناسیونالیسم تا مارکسیسم و لیبرالیسم و اسلامگرای افراطی و... همه برف عمر خود را در برابر آفتاب تموز گذاشته اند. پس خواهشا کسی نگران جامعه و برهه حساس کنونی نباشد، سعی کنیم خودمان انسان باشیم!

ابوالفضل قدیانی

2010-02-08T20:00:00.002+03:30

چند روز پیش با جمعی از دوستان رفتیم دیدن پدر مرتضی و احمد، همه چیز خوب بود جز یک چیز و آن هم چهره رنج کشیده پیرمرد از زندان برگشته. در چهره اش غم و اندوهی سنگین به وضوح قابل مشاهده بود، هرچند تلاش می کرد که خود را استوار نشان دهد. ابوالفضل قدیانی مردی که پنج سال از جوانی اش را در زمان محمدرضا شاه محبوس بوده است، امروز با قلبی که رنگ رخسارش می گفت خوب نمی زند باید دوباره به جرم اقدام علیه امنیّت ملّی به زندان برود. از خودش گفت و از زندان و از آن چه بر زندانیان می گذرد، از جوانی که شاید کمتر از نصف سن و سال او را نداشته و از او بازجویی می کرده که شما از خط انقلاب منحرف شده اید، .... از....از.... هر حکایتی که می گفت آهی می کشید با چند ثانیه سکوت و دست چپش را مالش می داد. خدا کند که این روزهای سیاه زودتر بگذرد.

چرا صدا و سیما اثر گذاری سابق را بر عموم مردم ندارد؟

2010-02-06T15:25:00.008+03:30

اطلاعات مانند هر کالای دیگری برای مصرف کننده دارای قیمت است که آن قیمت می تواند وقت، تمرکز، هزینه فرصت، اعصاب خردی و یا هر چیز دیگری باشد. طبیعی است که یک شهروند زمانی به دنبال جمع آوری و سپس تحلیل اطلاعات می رود که به آن احساس نیاز کند. پس در مواجهه یک مصرف کننده که عقلایی رفتار می کند با اطلاعات مانند هر کالای دیگری در بازار با دو بحث روبرو هستیم. هزینه دستیابی یا قیمت آن کالا و اولویت بندی یا احساس نیاز وی. مقصود در اینجا از اطلاعات، اطلاعات سیاسی است نه کسب اطلاعات برای تصمیم گیری اقتصادی – فرضاً خرید سهم X در بورس- و یا ازدواج و مسائل دیگر.

یک شهروند زمانی در پی کسب اطلاعات سیاسی می رود که این کالا برایش ارزشمند بوده و مطلوبیت داشته باشد. در غیر این صورت وقت خود را با توجه به انتخاب های گوناگون، هیچ وقت به کسب اطلاعات سیاسی متنوع و اغلب درگیر کننده ذهن اختصاص نمی دهد. چه زمانی این احساس نیاز پیش می آید؟ بر اساس "نظریه انتخاب عمومی" در چارچوب تحلیل یک فرد که مبتکر، بیشینه خواه (در پی کسب حداکثر مطلوبیت) و حسابگر است زمانی این احساس نیاز پیش می آید که فرد احساس کند از نظر سیاسی در جامعه خود تاثیر گذار است. به عبارت دیگر بپندارد انتخاب و رای وی در آینده خود و خانواده اش و هم چنین در زندگی روزمره اش نقشی را ایفا خواهدکرد. ولی هیچ گاه یک شهروند عادی تصور نخواهد کرد که یک رای وی در میلیون ها رایی که در انتخابات ها و یا تصمیم گیری های سیاسی آن هم در جامعه ای بسته مانند ایران که احزاب و مطبوعات مستقل و آزاد عملا وجود ندارند تاثیر محسوسی داشته باشد، پس هزینه ای جه مادی و چه معنوی برای کسب اطلاعات و تحلیل های سیاسی نخواهد کرد و ترجیح می دهد که وقت خود را به زندگی روزمره اش اختصاص دهد. در نتیجه آن چیزی که ما در بین عموم مردم می بینیم نباید حمل بر بی علاقگی آن ها به سرنوشت خود یا نبود حس وطن پرستی تعبیر شود. این یک رفتار کاملا عقلایی از سوی مردم عادی است. آن ها به دنبال کسب آگاهی و اطلاعات سیاسی نمی روند چون برایشان ارزشمند نیست و در بالا بردن مطلوبیت آن ها هیچ تاثیری ندارد بلکه شاید تاثیر منفی هم داشته باشد. به همین دلیل هزینه ای هم که حاضر هستند برای دسترسی به این اطلاعات بپردازند در سطح کمینه است.

تنها نکته ای که در اینجا نباید از نظر دور داشت حس طبیعی کنجکاوی در انسان ها برای مطلع شدن از وقایعی است که دور و بر آن ها در جریان است. به خصوص زمانی که هیجانات سیاسی بالا می گیرد این حس کنجکاوی هم بیدارتر می شود. همین حس است که سبب می شود اغلب مردم هر شب وقتی به ساعت پخش اخبار سیما می رسیم می گویند "بزن اخبار ببینیم چی داره." بیان این جمله فقط برای ارضای حس کنجکاوی است زیرا من و شما و تک تک دیگر شهروندان مگر افراد معدودی که در مسند تصمیم گیری، تصمیم سازی و یا اثر گذار سیاسی هستند می دانیم که مطلع شدن از اخبار سیاسی هیچ نفعی برایمان نخواهد داشت، فقط ارضای همان حس کنجکاوی سبب می شود اندکی مطلوبیت شخصی ما افزایش پیدا کند. به همین دلیل عموم مردم حاضر نیستند که هزینه یا مبلغ قابل توجهی برای کسب این اطلاعات بپردازند.

منتج از سطور بالا روشن است از آن جایی که روزنامه های مستقل و آزاد در ایران وجود ندارند، همیشه ارزان ترین و کم هزینه ترین منبع برای ارضای حس مطلع شدن همین صدا و سیما و تلویزیون خودمان بوده است. مردم از این منبع ارزان و دم دست و کم هزینه کسب اطلاع می کردند، چون منبع دیگری نداشتند، و به آن اطمینان می کردند، و سرانجام بر اساس همین اطلاعات، باورها و عمل های سیاسی خود را شکل می دادند.

با ظهور پدیده اینترنت مجرایی باز شد تا هرچند با مشقت، گروهی از جامعه که نیاز به کسب اطلاعات سیاسی را بیشتر حس می کردند به آن دست یابند، ولی این گروه یقینا جز طبقه بسیار خاص و محدود در جامعه ایران می باشند. دسترسی به اینترنت در ایران امروز هنوز بسیار پر هزینه و دشوار است نتیجتاً طبقه توده مردم هیچ ارتباط معنا دار و استفاده تاثیر گذاری از اینترنت نمی کنند. بسیاری از توده مردم ایران شاید تا به حال دو سه مرتبه بیشتر به اینترنت آن هم برای ثبت کارت سوخت، خرید بلیط یا مشاهده خوشه بندی خود مراجعه نکرده باشند. پس اینترنت هر چند مجرایی برای کسب اطلاعات سیاسی است ولی نتوانست و نتوانسته که وزن صدا وسیما را در اطلاع رسانی و دادن اطلاعات و تحلیل های سیاسی به مردم کمرنگ کند.

ولی در یکسال گذشته اتفاقی به وقوع پیوست که به یکباره همه از جمله خود مسئولان رسمی سازمان صدا و سیما را غافلگیر کرد، شبکه های ماهواره ای خبری و سیاسی آن هم به زبان فارسی. مفهوم این شبکه ها این است که هر شهروند ایرانی وقتی شب در منزل دراز کشیده است و می خواهد برای ارضای آن حس کنجکاوی ببیند که اخبار چه می گوید حالا انتخابی دیگر هم پیش روی خود دارد، بدون هیچ هزینه ای بیش از هزینه کسب اطلاعات از منبع پیشین. در واقع در این جا رسانه رسمی کشور یک رقیب بسیار جدی پیدا کرده است که برنامه هایی ارائه می دهد بسیار متفاوت تر و متنوع تر و در ظاهر بسیار بی طرفانه تر. یقین بر این است که در چنین شرایطی اگر مصرف کننده کالای اطلاعات، منبع خبری خود را به طور کامل تغییر ندهد حداقل بخش اعظمی از اطلاعات خود را از این منبع جدید کسب خواهد کرد. اینجاست که صدا و سیما به طور ناگهانی با افت شدید مخاطب مواجه خواهد شد.

اشتباهی که مسئولان این سازمان مرتکب می شوند در نشناختن این واقعیت است. بالا بردن و افزایش سطح تولید کمّی و کیفی برنامه های تفریحی مانند سریال ها و فوتبال یقینا مردم را جذب خواهد کرد و بسیاری هم این برنامه ها را ممکن است در اوقات فراغت خود تماشا کنند ولی وقتی همان بیننده سریال و فوتبال بخواهد از وقایع اتفاقیه روز با خبر شود در معرض انتخاب بین شبکه های مختلف قرار می گیرد و از دید تحلیل رواشناسی انسان در این موقعیت انتخاب متفاوت تر و جدید تر را انجام خواهد داد.

تا یکسال گذشته صدا و سیما نه در بین روشنفکران و اهل فکر ولی در بین توده مردم بسیار اثر گذار بود و آنان تا حدود زیادی از برنامه های سیاسی و خبری این رسانه کسب اطلاع و تحلیل می کردند ولی پاسخ به این سئوال که چرا برنامه های سیاسی صدا و سیما به ناگهان در بین توده مردم با افت مخاطب مواجه شده است، همین سطوری است که نگاشته شد.اگر مسئولان سازمان صدا و سیما می خواهند دوباره جایگاه سابق خود را به دست بیاورند راهی ندارند جز این که این بار نه در بازار انحصاری بلکه در بازار رقابتی عرضه اطلاعات، با بیشتر ارضا کردن حس کنجکاوی بیننده و بالاتر بردن میزان مطلوبیت وی، رقیب خود را کنار بزنند.

پرسپولیس

2010-02-03T17:02:00.002+03:30

جزو معدود دلخوشی های ما در این مملکت پرسپولیس است. برد این تیم را با گل استثنایی کریم باقری که باعث شادی اگرچه از نوع زودگذرِ بسیاری از جوانان نا امید این مملکت شد به همه طرفداران پرسپولیس از جمله آقای خاتمی تبریک می گم. از این جهت بسیار خوشحال شدم، ولی از آن طرف واقعا از ناراحتی استقلالی ها از جمله برادرانم و بسیاری دیگر از دوستان ناراحتم، آن ها هم باید این واقعیت را بپذیرند که پرسپولیس سرور استقلاله.

"کالاهای عمومی" آیینه پیروزی یا شکست دولت ها

2010-01-30T22:48:00.002+03:30

بر اساس نظریه "انتخاب عمومی" ویژگی هایی برای "کالاهای عمومی" در نظر گرفته می شود که در نتیجه به صورت کلی آن کالاها قابل تولید توسط بخش خصوصی که انگیزه سود آوری و حداکثر نمودن نفع و مطلوبیت شخصی را دارد، نمی باشند. در نتیجه جوامع بشری نوین از همان ابتدای شروع شهر نشینی و زندگی مدرن به شکل امروزی احساس نیاز به پیدایش و بنا کردن نهادی به نام "حکومت" یا "دولت" کردند. در ادبیات اقتصادی رایج سه خصوصیت اصلی برای کالاهای عمومی در نظر گرفته می شود.

الف. غیر قابل رقابت بودن این کالاها. به عبارت دیگر مصرف کنندگان در استفاده از این کالاها رقابتی با یکدیگر ندارند. اگر شهری از زیبایی بصری یا آرامش صوتی مناسبی برخوردار باشد همه از آن بهره مند می شوند. اگر فرد A از زیبایی شهر بهره مند شود مانع بهره مندی فرد B نخواهد شد.

ب. عدم انحصار در استفاده از این کالاها. به این مفهوم که نمی توان شهروندی را از استفاده از یک کالای عمومی محروم نمود. وقتی شهرداری یک پل هوایی برای عبور شهروندان بر یک آزاد راه احداث می نماید نمی توان جهت استفاده از این پل تبعیضی بین مردم قائل شد.

ج. سومین و آخرین خصوصیتی که برای یک کالای عمومی در نظر گرفته می شود نزولی و یا ثابت بودن تابع هزینه آن است. یعنی هر چه افراد بیشتری در تولید یک کالای عمومی مشارکت کنند بالطبع هزینه سرانه کمتر خواهد شد، پس این انگیزه برای همه شهروندان وجود دارد تا آن جایی که می توانند در تولید کالاهای عمومی برای کاهش هزینه و افزایش مطلوبیت خود مشارکت نمایند.

مقولاتی از قبیل امنیت، آموزش، بهداشت، پروژه های عمرانی در مناطق محروم، بورسیه های دانشگاهی و... در دسته بندی کالاهای عمومی قرار می گیرند. ملاحظه می شود که بخش خصوصی انگیزه جندانی برای تولید کالاهایی با این ویژگی ها ندارد. به همین دلیل در طی قرون و سالیان فلسفه اصلی پیدایش حکومت در جوامع گوناگون که همین تامین کالاهای عمومی بوده، ایجاد شده است.

به نظر می رسد بتوان در تمامی کشورهای دنیا عملکرد دولت ها را با میزان موفقیت ایشان در تولید کالاهای عمومی -که رسالت ذاتی و دلیل پیدایش آن هاست- برای شهروندان سنجید. اغلب شاخص هایی که برای نشان دادن میزان توسعه یافتگی کشورها استفاده می شود به نوعی میزان بهره مندی و وضعیت یک کشور در مقوله کالاهای عمومی را نشان می دهد. به عنوان مثال شاخص هایی نظیر توسعه انسانی HDI، امید به زندگی و بسیاری دیگر با مطالعه وضعیت کشورها در این زمینه محاسبه و بیان می شوند. ایران هم از این مقوله مستثنی نیست. آمارهایی که در زمینه وضعیت بهره مندی کشور از کالاهای عمومی ارائه می شوند تا حدودی وضعیت دولت ها و میزان موفقیت یا شکست آن ها را آشکار می نمایند. گذشته از فضای سیاسی و مخرب این روزها برای توسعه کشور، برای مقایسه و سنجش کارآمدی دولت ها باید میران موفقیت ایشان در زمینه عرضه کالهای عمومی را بررسی و ارزیابی کرد.

امنیت را می توان مهمترین کالای عمومی در تمامی کشورهای دنیا در نظر گرفت که خود نشانگر و شاخص بسیاری مسائل به صورت نهفته در خود است. به عبارتی اگر در کشوری امنیت داخلی و آرامش روانی شهروندان تامین بشود می توان آن دولت و حاکمیت را موفق ارزیابی نمود، زیرا امنيت کالايي است عمومي و چندوجهي. امنيت در ابعاد سياسي، اقتصادي، اجتماعی قابل تعريف است. عدم دسترسي افراد جامعه به امنيت به عنوان يک کالاي عمومي و مهم، موجب احساس عدم مطلوبيت در آنها شده و لذا آنها احساس خواهند کرد که سطح رفاهشان پايين آمده است و بدين ترتيب سطح رفاه جامعه پايين خواهد آمد. اينکه سرمايه گذاري در کشوری افت کرده و سرمايه ها از بورس و ديگر بخشهاي اقتصادي خارج بشوند و به خارج از کشور يا به بخش هاي غيرمولد اقتصاد هدايت شوند ناشي از احساس عدم اطمينان و امنیت افراد در یک کشور است، هم چنین آمار فرار مغزها در یک کشور شاخص دیگری برای بهره مندی شهروندان آن کشور از کالای امنیت است. شاخص هایی دیگر نظیر، بهداشت، اعتیاد و سو مصرف مواد، فحشا، مهاجرت به شهرها و حاشیه نشینی، شاخص فساد و... می توانند تا حدود زیادی نشانگر توفیق دولت ها در عمل به وظایف و اهداف ذاتی خود باشند.

یک دولت را زمانی می توان موفق و کارامد ارزیابی نمود که میزان این شاخص ها را در دوره خود نسبت به دولت قبلی یک قدم رو به جلو حرکت داده باشد. علیرغم همه شعارها، تبلیغات و غلوها؛ آمارهای رسمی و واقعیت های مشهود بهترین قاضی برای نمره دادن به عملکردها هستند. هر چند انتظارات، گردش اطلاعات و زندگی روزمره بسیار سریع تر از آمارها واقعیات را برای مردم و شهروندان روشن می کنند. یک دولت تا زمانی مقبول خواهد بود که بتواند به وظایف ذاتی و ماهوی خود عمل نموده و رضایت شهروندان را جلب نماید، در غیر این صورت با افول مقبولیت در اذهان انتخاب کنندگان خود متناسب با کارآمدی یا ناکارآمدیش مواجه خواهد شد.

تخیلات آقای احمدی نژاد پایان ندارد، این بار تورم 5 درصد!

2010-01-25T00:17:00.007+03:30

آمدنش در سال 83 همراه بود با وعده آوردن نفت بر سر سفره های مردم و انکار آن بعد از گذشتن از پل انتخابات. این ادبیات هیستریک در دوران ریاست بر قوه مجریه هم چنان ادامه داشت از هولوکاست گرفته تا مدیریت جهان. لیکن پس از یک دوره ریاست جمهوری و کسب تجربه های مدیریتی، ظاهرا هنوز ایشان در رعایت اصل اساسی تفکر قبل از صحبت کردن ناتوان نشان می دهند. هم جهت های سیاسی ایشان نظیر آقای لاریجانی نیز اخیراً بیان کرده بودند که کشور را بر اساس توهمات نمی توان اداره کرد.

دیروز پس از حدود دو ماه تاخیر سرانجام آقای احمدی نژاد مجلس را به رسمیت شناخته و راضی شد لایحه مبهم و پر اشکال بودجه سال 89 را ارائه کند. در هنگام ارائه آن به مجلس با همان استیل حق به جانبِ همیشگی خودش نیز از نمایندگان خواست تا خیلی کاری به کار بودجه نداشته باشند. امّا شاه بیت اظهارات آقای احمدی نژاد در مورد تک رقمی شدن نرخ تورم و کاهش آن به زیر پنج درصد در صورت اجرای قانون هدفمند کردن یارانه هاست. واقعا نمی دانم آقای احمدی نژاد بر چه استدلالی و چگونه این رقم را پیش بینی کرده اند؟ کدام هاتفی از غیب به ایشان وحی کرده است که چنین خواهد شد. آیا واقعا آقای احمدی نژاد با تکیه بر نظر کارشناسی مشاورین اقتصادی خود این چنین اظهار نظر می کند؟ اگر این گونه است باید به حال مملکت گریست که در هنگامه ای که کشور از ظرفیت بالای کارشناسان و صاحب نظران اقتصادی برخوردار است افرادی به عنوان مشاور اقتصادی در دولت حضور دارند که چنین تولید گزارش و مشاوره در عالی ترین سطوح می کنند. در خوش بینانه ترین سناریوها و مطالعاتی که بر مبنای آن ها انجام گرفته است پس از اجرای این قانون ساختار شکن، نرخ تورمی حداقل 40 درصدی در انتظار کشور خواهد بود. این سناریوی خوش بینانه، گزارشی است که مرکز پژوهش های مجلس تهیه و منتشر کرده است. باید اضافه کنم در سناریو های بدبینانه تورّم تا 80 درصد نیز پیش بینی شده است. چگونه است که مشاوران اقتصادی آقای احمدی نژاد تورم را 5 درصد تخمین زده اند؟ آیا در مدل های پیش بینی خود از روش VAR با متغیر ظهور آقا امام زمان (عج) استفاده کرده اند؟ یا نیروهای ماورای طبیعی آقای مشایی را به عنوان متغیر در روش ARDL وارد مدل کرده اند؟ یا...

اگر این چنین نباشد؟ اگر آقای احمدی نژاد با استناد به نظرات کارشناسی و گزارش های نهادهای ذی ربط صحبت نکرده باشد و بر اساس تخیّلات خود و یا بر پایه مشاوره های امثال مشایی و دوستانش اظهار نظر کرده باشد باز هم باید آه و فغان کرد به حال این مملکتی که همسایه هایش شتابان به سمت توسعه می تازند و رییس جمهورش این چنین بی مطالعه و حساب و کتاب در مجلس آن کشور به هنگام تقدیم لایحه بودجه اظهار نظر رسمی می کند.

امیدوارم وقتی روزهایی که -متاسفانه- پس از اجرای این قانون برای کشور قابل پیش بینی است، و سرانجام محتملی که برای آقای احمدی نژاد در پس آن روزها رقم خواهد خورد به وقوع پیوست، آقای احمدی نژاد به سراغ روش همیشگی کتمان حرف های خود نرود. آن زمان نگوید من کِی گفتم تورم زیر 5 درصد خواهد بود و از این جور اضافات. دیگر آن زمان کار از کار وی گذشته است.

در زمانه ای که هر نظر دلسوزانه و کارشناسانه باید با ترس و لرز و با هزینه جان و جانان بیان شود، در زمانه ای که خبرگان امور و استخوان خرد کرده ها باید در کنج خانه ها بنشینند و غصه بخورند و افسوس، فرجام بهتری در انتظار کشور و سند چشم اندازی که برای تحقق آن نرخ رشد اقتصادی 8 درصدی دوران خاتمی لازم است نه 1 درصدی وضعیت کنونی، نخواهد بود. آن رشد، مدیران زمان خود را طلب می کند و این نرخ رشد اقتصادی مشایی ها، بذر پاش ها و علی آبادی ها و سایر مدیران مردود دولت نهم و دهم را. در این شرایط است که روز روشن شب انگاشته خواهد شد و تورم حداقل 40 درصدی، 5 درصد برای مردم بیان می شود.

این پست را با این حدیث مولای همیشه مظلوممان علی (ع) به پایان می برم که:

"همواره دو چیز کمرحکومت ها را خم کرده است؛ دادن امور به دست فرومایگان و کنار گذشتن فضلا و اندیشمندان."

روی دیگر هدفمندی یارانه ها

2010-01-21T17:43:00.002+03:30

اقتصاد کشورهایی مانند ایران که بنا شده بر صادرات منابع طبیعی به صورت خام مانند نفت است از پدیده ای به نام "مصیبت منابع" رنج می برند. حاکمیت در این ساختار نقش پدری را دارد که پول تو جیبی به مردم می دهد. هم چنین همواره مبلغی از طرف دولت ها بر روی کالاهای استراتژیک مانند حامل های انرژی برای کنترل تورم پرداخت می شود. این مبلغ همان سوبسید یا یارانه است. کارکرد اساسی که این یارانه ها دارند راضی نگه داشتن مردم است. به عبارتی کارکرد اصلی یارانه در کشورهایی این چنین اجتماعی و سیاسی است نه اقتصادی.

در ادبیات اقتصادی گاهی اوقات از یارانه به عنوان باجی که دولت به جامعه می دهد تا آن را راضی و مطیع نگه دارد یاد می شود. ایران هم در این دسته از کشورها با بالاترین حجم یارانه پرداختی توسط دولت به مردم قرار می گیرد. در واقع در ایران دولت ها و حکومت ها قریب به بیش از پنجاه سال است که باج سنگینی به مردم می دهند تا آن ها را از خود راضی نگاه دارند.

در وضعیت کنونی کشور اگر این باج به یکباره قطع شود چه اتفاقی خواهد افتاد.

چند خاطره از شهید بهشتی

2010-01-19T23:45:00.001+03:30

چند روز پیش یک e-mail برایم ارسال شده بود از طرف یکی از دوستان گرانقدر. به نظرم آنقدر جالب آمد تا بگذارم اینجا برای اینکه همه بخوانند. به امید اینکه فرزند این شهید بزرگوار را زودتر در جایگاه واقعی اش ببینیم.

***

از بهشتی پرسید؛ روحانی هم می‌تونه تو شورای شهر بره؟ گفت: روحانی همه جا می‌تونه بره به شرط اینکه علم اون رو داشته باشد نه اینکه تکیه‌اش به علوم حوزوی باشه.

گفت: صرف روحانی بودن به فرد صلاحیت ورود به هر کاری رو نمی‌ده.

***

بنی‌صدر که فرار کرد زنش رو گرفتند. زنگ زد که زن بنی‌صدر تخلفی نکرده باید زود آزاد بشه

آزادش نکردند. گفت با اختیارات خودم آزادش می‌کنم. بهشتی می‌گفت: هر یک ثانیه که در زندان باشه گناهش گردن جمهوری اسلامیه.

***

الآن بهترین موقعیته، برای کمک به پیروزی انقلاب هم هست! نیت بدی هم که نداریم. آمار شهدای ١۵خرداد رو بالا می‌گیم، خیلی بالا، این ننگ به رژیم هم می‌چسبه!

بهشتی بدون تعلل گفت: با دروغ می‌خواهید از اسلام دفاع کنید؟ اسلام با صداقت رشد می‌کنه نه دروغ!

***

بهشتی اسم یک جوان رو داده بود برای شورای صدا و سیما. گفته بودند ولی این مخالف شماست، کلی علیه شما دنبال سند بوده! گفت: او جویاست و کنجکاو. چه اشکالی دارد که سندی پیدا کند و مردم رو آگاه کند.

***

مترجم ترجمه کرد؛ «هیأت کوبایی می‌خواهند با شما عکس یادگاری بگیرند». همه ایستاده بودند تو کادر جز مترجم! پرسید مگه شما نمی‌آیی؟ گفت: همه می‌دونند من توده‌ایم، برای شما بد می‌شود. خندید؛ باید شما هم باشید، دقیقاً کنار من! کادر کامل شد.

***

گفتند حالا که «مرگ بر شاه» همه‌گیر شده؛ شعار جدید بدیم. «شاه زنازاده است، خمینی آزاده است». آشفته شده‌بود. گفت: رضاخان ازدواج کرده، این شعار حرام است. از پلکان حرام که نمی‌شود به بام سعادت حلال رسید.

***

رفته بودند سخنرانی، منافقین هم آدم آورده‌بودند. جا نبود. بیرون شعار می‌دادند. آخر سر گفتند، حاج آقا از در پشتی بفرمایید که به خلقیها نخورید. گفت: این همه راه آمده‌اند علیه من شعار بدهند. بگذارید چند «مرگ بر بهشتی» هم در حضور من بگویند. از همان در اصلی رفت...

***

با بی‌ادبی بلند شد به توهین کردن به شریعتی... بهشتی سرخ شد و گفت: حق نداری راجع به یک مسلمان اینطور حرف بزنی.

هول شدند و چند نفر حرف تو حرف آوردند که یعنی بگذریم. گفت: شریعتی که جای خود! غیر مسلمان را هم نباید با بی‌ادبی مورد انتقاد قرار بدیم .

بالانس پذیری بالا در جمهوری اسلامی

2010-01-13T20:10:00.005+03:30

اتفاقاتی که این روزها در حال وقوع است بسیار از جهت تحلیل ساختار سیاسی نظام جمهوری اسلامی حائز اهمیت است. چرخش به یکباره فضا از شعارزدگی و رادیکالیسم به سمت گفتمان و تعامل نشانگر تعادل، انعطاف پذیری و سرعت عمل عجیب نظام جمهوری اسلامی در عبور از بحران هاست. صحبت های رهبری انقلاب در روز 19 دی ماه جاری سبب ساز تقویت اساسی میانه روها در سیستم و بسته شدن و به حاشیه رفتن تندروها و گرفتن میدان داری از ایشان است. نامه نگاری تند دکتر علی مطهری با حسین شریعتمداری و به صلابه کشیدن وی، به همراه کشاندن وی به صدا و سیما و نشاندن بر صندلی پرسش و پاسخ هر چند به صورت نصفه و نیمه در این چارچوب می تواند تحلیل شود. هر چند ممکن است اقداماتی کور انجام شود تا بخواهد فضای التهاب را در جامعه تشدید کند و هم چنان التهاب و استرس را در جامعه حفظ نماید اما پیش بینی می شود که کفه ترازوی میانه روها و کسانی که خواهان رسیدن به یک راه حلی هستند سنگین تر از تند روها باشد. همین یعنی رسیدن به یک فرمولی برای پایان بخشیدن به فضایی که قربانیش چیزی جز توسعه اقتصادی، سیاسی و اجتماعی ایران نیست. تعادل پذیری نظام جمهوری اسلامی بسیار بیشتر از آن چیزی است که برآورد می شود و کسانی که امید به فروپاشی این نظام دارند باز باید نا امید بنشینند و نظاره کنند. جمهوری اسلامی در کنار این تعادل پذیری باید فکری هم برای اصلاحات در برخی نقاط ضعف ساختاری خود بنماید. آن چیزی که بیش از هر چیز خواهد توانست نظام را متضرر سازد اقتصاد است. اقتصاد پاشنه آشیل جمهوری اسلامی است که باید برای آن چاره ای اندیشید.

درباره بیانیه شماره 17 میر حسین موسوی

2010-01-01T13:31:00.011+03:30

بیانیه شماره 17 میر حسین موسوی فصل جدیدی در حرکت رو به تعالی مردم ایران است. بیانیه ای که از چند جهت اساسی باید تحلیل شود و مانیفستی برای حرکتی که بسیاری تا به امروز آن را تا حدودی حیرت زده و سرگردان توصیف می کردند. این بیانیه در نگاه اول کمی نا امید کننده به نظر می رسد زیرا جهت گیری رادیکال این روزها را ندارد ولی با دوباره و سه باره خوانی و تحلیل و تعمق بیشتر زوایای جدید و مهمی برای حل مشکلات آشکار خواهد شد.

1. مردم ایران خواهان انقلاب نیستند، نه در 23 خرداد انقلاب می خواستند و نه امروز. فضای وحشتناک پس از یک انقلاب و اثرات مخرب دراز مدت وقوع آن هنوز از اذهان بسیاری از ایرانیان پاک نشده. با تمام نارضایتی های عمیقی که مردم از عملکردها دارند و به دلیل نبود مجرای بیان این انرژی ها متراکم شده اند باز هم مردم خواهان انقلاب نیستند. بلکه خواهان اصلاح امور و اجرای بدون تنازل قانون اساسی و اصلاح برخی از اصول مسدود کننده آزادی های مردم در آن هستند. اگر مردم خواهان انقلاب بودند 40.000.000 نفر در انتخابات شرکت نمی کردند و تظاهرات متمدنانه سکوت و آرام برپا نمی کردند. مردم خشونت و فروپاشی حاصل از انقلاب نمی خواهند.

2. هدف جنبش سبز گم نشود! در سال 1357 انقلاب ایدئولوژیک بود. تمامی گروه های فعال در آن روزها اعم از مارکسیست ها و یا اسلام گراها که بازیگران اثرگذار آن روزها بودند بر نیت ساختن دنیایی بودند بر پایه ایدئولوژی مورد نظرشان. شعارهای آن دوران هم به خوبی موید این مساله است. اسلام گراها حکومت اسلامی می خواستند و مارکسیست ها جمهوری خلق و لیبرال ها هم در آن دوران کاملا در محاق بودند. اما امروز فضا متفاوت است. امروز مردم زندگی بهتر و با کیفیت تر در فضایی آزاد و جامعه ای قانونمند می خواهند. از ناکارآمدی های اساسی سیستم در تمام عرصه های زندگی خود به تنگ آمده اند. امروز مردم می بینند ترکیه و امارات را، سپس وطن خود را با روند توسعه در آن کشورها مقایسه می کنند و این مقایسه دلگیری عمیقی را برایشان به ارمغان می آورد. چه بهتر که این خواسته های اساسی جنبش سبز از مجرای حتی الامکان کم هزینه تر محقق شود. پنج پیشنهاد میر حسین موسوی قابلیت محقق کردن این خواسته ها را دارد.

3. پیشنهادهای مطروحه در این بیانیه در خود ظرفیت اصلاحات اساسی کشور را در جهت بالندگی کشور داراست. هر چند گروه های قابل توجهی از مردم خواسته هایی بالاتر از آن چه مطرح شده داشته باشند. به نظر می رسد در صورت تحقق آزادی مطبوعات، آزادی احزاب و گروه های سیاسی، آزادی تجمعات و تحقق بسیاری دیگر از آزادی های مطروحه در قانون اساسی و اصلاح قانون انتخابات و به وجود آمدن فضایی در جهت انتخاب آزاد تمام اقشار مردم با هر ذائقه ای می توانند خواسته های خود را از طرق مدنی پیگیری نمایند.

4. حالا این حاکمیت است که باید به خواسته های قانونی مردم جواب بدهد. در صورت پذیرش پیشنهادات، قدمی اساسی در جهت اصلاح امور برداشته شده است. در صورت رد اکنون حاکمیت خود به طور رسمی ساختارهای خود را شکسته است. آن وقت علنی به تمامی ایرانیان و جهانیان اعلام می کند که ظرفیت هیچ گونه اصلاح طلبی و اصلاح پذیری در کشور وجود ندارد که به هیچ وجه مطلوب نیست. در فضای خالی از منطق این روزها این بیانیه فضا را کمی به سمت تفکر همگان و خرج کردن شعور می برد. در دعوا هیچ وقت حلوا قسمت نمی شود. ادامه فضای دعوا به نفع هیچ کس نیست و بازنده اصلی این تنش ها ایران است و بس.

5. خون های ریخته شده، اسیران دربند، هزینه های پرداخت شده، به حصر رفته ها و هتک حیثیت ها شده ها این ها چه می شود؟ این سئوال خیلی هاست. آزادی آرمان همه ما بود و هست. آرمان تمامی دربندان است. ولی این آزادی که همواره آرزوی بشریت بوده است هیچگاه در هیچ کجا یک شبه بدست نیامده است. باید به این آرمان رسید ولی با کمترین هزینه. بدون راه افتادن جوی خون در خیابان ها بدون نابودی همه چیز.

6. کلامی با مسئولان کشور. این مردم نجیب ترین مردم دنیا هستند، نه منافقند و نه محارب و نه آلت دست بیگانه. این مردم می خواهند زندگی کنند. می خواهند خود انتخاب کنند چه کسی امورشان را تدبیر کند. می خواهند بتوانند تلاش کنند تا کشورشان را بسازند. می خواهند بتوانند حرف بزنند. می خواهند اعتماد کنند به قوه عدلیه کشورشان. این مردم می خواهند مانند انسان با ایشان رفتار شود. می خواهند حاکمانشان بلد باشند به شکلی صحبت کنند که در دنیا شرمگین نشوند. مردم می خواهند اگر اعتراض داشتند حق بیانش را پیدا کنند. مردم نمی خواهند وقتی کشورشان در بین ده کشور ثروتمند دنیاست در فقر دست و پا بزنند. کسانی که امروز قدرت در دست دارید و این بار میز ناپایدار قدرت به شما رسیده، این همه فیلتر کردید و بستید و بازداشت کردید چه شد؟ اوضاع کشور بهتر شد یا مخالفان از بین رفتند یا اقتدار نظام در چشم مردم بالا رفت؟ ایرانیان نجیبند و غیرتمند. زندگی شرافتمندانه می خواهند. نه منافقند، نه محارب و نه آلت دست بیگانه.

تیتو و ریس دفتر جاسوسش

2009-12-20T08:54:00.002+03:30

تکرار تاریخ و درس نگرفتن از آن داستانی است که همه ما انسان ها به ویژه حاکمان و سلاطین با آن خو گرفته ایم و همین امر سبب شده تاریخ در دور تکرار باشد.

حکایتی جالب از ژنرال یوسیپ بروز تیتو رئیس جمهور یوگسلاوی سابق نقل می کنند. روزی بر اثر یک اتفاق وی متوجه می شود رییس دفترش که بیش از هر کس دیگر معتمد وی بوده، جاسوس است. دستور بازداشت وی را صادر و شخصا از وی بازجویی می کند. متن سئوال و جواب هایی که در این بازجویی بین تیتو و جاسوس رد و بدل شده بسیار جالب است.

جایی تیتو از رییس دفتر سابقش می پرسد که: " ما فقط یافته ایم که تو جاسوسی و با سرویس های خارجی در حد بسیار بالایی همکاری و ارتباط داری ولی هیچ سند و مدرکی از تو مبنی بر اینکه تلاشی برای خروج اطلاعات از کشور داشته باشی پیدا نکرده ایم."

متهم به جاسوسی در پاسخ می گوید " ژنرال، شما درست می گویید برای اینکه من این کار را نکرده ام."

تیتو می پرسد : " پس وظیفه تو چه بود، من که مانند چشمان به تو اطمینان داشتم و تو را رییس دفتر خو قرار داده بودم در این چه چه وظیفه ای داشتی؟ چه می کردی؟"

وی پاسخ می دهد :"من فقط یک وظیفه داشتم، حقایق را در نظر شما قلب کنم، آن گونه که دوستان و دلسوزان کشور و خودتان را دشمن و دشمنان کشور و خودتان را دوست بپندارید، سپس نظر و ذائقه شما را به گونه ای هدایت کنم که افراد بی صلاحیت را بر مسندهای مهم کشور منصوب کنید."

....همین